အသားစားသူများသည် သတ်သတ်လွတ်စားသူများထက် အသက် ၁၀၀ ပြည့်နိုင်ခြေ တကယ်ပဲ ပိုများပါသလား?

မကြာသေးမီက ပြုလုပ်ခဲ့သော လေ့လာမှုတစ်ခုအရ အသားမစားသူများသည် အသားစားသူများနှင့် ယှဉ်လျှင် အသက် ၁၀၀ ပြည့်မီရန် ဖြစ်နိုင်ခြေ နည်းပါးကြောင်း သိရသည်။ သို့သော် သင်၏ အသီးအရွက်အခြေပြု စားသောက်မှုပုံစံ (Plant-based diet) ကို ပြန်လည်မစဉ်းစားမီ ဤတွေ့ရှိချက်များ၏ နောက်ကွယ်တွင် မြင်တွေ့ရသည်ထက် ပိုသော အကြောင်းအရာများ ရှိနေပါသေးသည်။

ဤသုတေသနသည် ၁၉၉၈ ခုနှစ်တွင် စတင်ခဲ့သော တရုတ်နိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာ ကိုယ်စားပြု လေ့လာမှုတစ်ခုဖြစ်သည့် "Chinese Longitudinal Healthy Longevity Survey" တွင် ပါဝင်ခဲ့သော အသက် ၈၀ နှင့်အထက် တရုတ်လူမျိုး ၅,၀၀၀ ကျော်ကို ခြေရာခံ လေ့လာခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၈ ခုနှစ်အရောက်တွင် အသားမစားသူများသည် အသားစားသူများနှင့် ယှဉ်လျှင် အသက် ၁၀၀ ပြည့်မီရန် (Centenarians ဖြစ်လာရန်) ဖြစ်နိုင်ခြေ နည်းပါးကြောင်း တွေ့ရှိခဲ့ရသည်။

မျက်နှာပြင်ယံ ကြည့်မည်ဆိုလျှင် ဤအချက်သည် အသီးအရွက်အခြေပြု စားသောက်ခြင်းက ကျန်းမာရေးအတွက် ကောင်းမွန်ကြောင်း ပြသနေသည့် ဆယ်စုနှစ်များစွာကြာ သုတေသနရလဒ်များနှင့် ဆန့်ကျင်ဘက် ဖြစ်နေပုံရသည်။ ဥပမာ - သတ်သတ်လွတ် စားသောက်ခြင်းသည် နှလုံးရောဂါ၊ လေဖြတ်ခြင်း၊ အမျိုးအစား ၂ ဆီးချိုနှင့် အဝလွန်ခြင်း ဖြစ်နိုင်ခြေများကို လျှော့ချပေးကြောင်း တစိုက်မတ်မတ် တွေ့ရှိခဲ့ရသည်။ ဤအကျိုးကျေးဇူးများသည် အမျှင်ဓာတ် ပိုမိုစားသုံးခြင်းနှင့် ပြည့်ဝဆီ (Saturated fat) စားသုံးမှု နည်းပါးခြင်းတို့ကြောင့် ရရှိခြင်းဖြစ်သည်။

ဒါဆိုရင် ဘာတွေဖြစ်နေတာလဲ။ ခိုင်မာသော ကောက်ချက်တစ်ခုခု မချမီ ထည့်သွင်းစဉ်းစားရမည့် အရေးကြီးသော အချက်အချို့ ရှိပါသည်။

အသက်ကြီးလာသည်နှင့်အမျှ သင့်ခန္ဓာကိုယ် လိုအပ်ချက်များ ပြောင်းလဲလာသည်

ဤလေ့လာမှုသည် အသက် ၈၀ နှင့်အထက် လူကြီးများကို အာရုံစိုက်ထားခြင်းဖြစ်ပြီး ၎င်းတို့၏ အာဟာရလိုအပ်ချက်သည် လူငယ်များနှင့် သိသိသာသာ ကွာခြားပါသည်။ အသက်ကြီးလာသည်နှင့်အမျှ ဇီဝကမ္မပြောင်းလဲမှုများက ကျွန်ုပ်တို့ ဘယ်လောက်စားသလဲ၊ ဘာအာဟာရတွေ လိုအပ်သလဲ ဆိုသည်ကို ပြောင်းလဲစေသည်။ စွမ်းအင်သုံးစွဲမှု ကျဆင်းလာသလို ကြွက်သားထုထည်၊ အရိုးသိပ်သည်းဆနှင့် အစာစားချင်စိတ်တို့လည်း လျော့နည်းလာတတ်သည်။ ဤပြောင်းလဲမှုများသည် အာဟာရချို့တဲ့ခြင်းနှင့် ခန္ဓာကိုယ် အားနည်းပျက်စီးလွယ်ခြင်း (Frailty) ဖြစ်နိုင်ခြေကို တိုးစေသည်။

အသားမပါသော အစားအစာများ၏ ကျန်းမာရေး အကျိုးကျေးဇူးများအတွက် သက်သေအထောက်အထား အများစုသည် အားနည်းနေသော သက်ကြီးရွယ်အိုများထက် လူလတ်ပိုင်းများကို လေ့လာထားခြင်းမှ ရရှိခြင်းဖြစ်သည်။ အချို့သုတေသနများက အသက်ကြီးသော အသားမစားသူများသည် ကယ်လ်စီယမ်နှင့် ပရိုတင်း စားသုံးမှု နည်းပါးခြင်းကြောင့် အရိုးကျိုးနိုင်ခြေ ပိုများကြောင်း အကြံပြုထားသည်။

ဘဝနှောင်းပိုင်းတွင် အာဟာရဆိုင်ရာ ဦးစားပေးမှုများ ပြောင်းလဲသွားသည်။ ရေရှည်ရောဂါများကို ကာကွယ်ခြင်းထက် ကြွက်သားထုထည်ကို ထိန်းသိမ်းခြင်း၊ ကိုယ်အလေးချိန် ကျဆင်းမှုကို ကာကွယ်ခြင်းနှင့် စားလိုက်သော အစာတိုင်းတွင် အာဟာရများစွာ ပါဝင်စေရန် သေချာစေခြင်းတို့က ပိုမိုအရေးကြီးသော ရည်မှန်းချက် ဖြစ်လာသည်။

ထို့ကြောင့် လေ့လာမှု၏ တွေ့ရှိချက်များသည် အသီးအရွက်အခြေပြု စားသောက်ခြင်း၏ မူလပြဿနာကြောင့် မဟုတ်ဘဲ၊ အသက်အရွယ်ကြီးရင့်ချိန်တွင် ကြုံရသည့် အာဟာရဆိုင်ရာ စိန်ခေါ်မှုများကို ရောင်ပြန်ဟပ်နေခြင်း ဖြစ်နိုင်သည်။ အရေးကြီးသည်မှာ ဤအချက်သည် လူငယ်များနှင့် ကျန်းမာသော လူလတ်ပိုင်းများအတွက် အသီးအရွက်စားခြင်း၏ ခိုင်မာသော ကျန်းမာရေး အကျိုးကျေးဇူးများကို လျော့ပါးသွားစေခြင်း မရှိပါ။

ကိုယ်အလေးချိန်နှင့် အရေးကြီးသောအချက်

ဤနေရာတွင် အလွန်အရေးကြီးသော အချက်တစ်ချက် ရှိပါသည် - အသားမစားသူများ အသက် ၁၀၀ ပြည့်နိုင်ခြေ နည်းပါးခြင်းသည် ကိုယ်အလေးချိန် လိုအပ်သည်ထက် နည်းနေသူများ (Underweight) တွင်သာ တွေ့ရှိရခြင်း ဖြစ်သည်။ ကိုယ်အလေးချိန် ပုံမှန်ရှိသော သက်ကြီးရွယ်အိုများတွင် ထိုကဲ့သို့သော ဆက်စပ်မှုကို မတွေ့ရှိရပါ။

အသက်ကြီးချိန်တွင် ကိုယ်အလေးချိန် လိုအပ်သည်ထက် နည်းနေခြင်းသည် ခန္ဓာကိုယ် အားနည်းခြင်းနှင့် သေဆုံးနိုင်ခြေ မြင့်မားခြင်းတို့နှင့် အခိုင်အမာ ဆက်စပ်နေပြီးသား ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ဤတွေ့ရှိချက်များကို ရှင်းပြရာတွင် ကိုယ်အလေးချိန်သည် အဓိကအချက် ဖြစ်ပုံရသည်။

ထို့အပြင် ဤလေ့လာမှုသည် လေ့လာကြည့်ရှုခြင်း (Observational study) သက်သက်သာ ဖြစ်ကြောင်း သတိရသင့်သည်။ ဆိုလိုသည်မှာ အကြောင်းအကျိုး (Cause and effect) ကို ပြသခြင်း မဟုတ်ဘဲ ဆက်စပ်မှု (Associations) ကိုသာ ပြသခြင်းဖြစ်သည်။ အရာနှစ်ခု အတူတကွ ဖြစ်ပေါ်နေရုံဖြင့် တစ်ခုက အခြားတစ်ခုကို ဖြစ်စေသည်ဟု မဆိုလိုပါ။

ဤတွေ့ရှိချက်များသည် သက်ကြီးရွယ်အိုများတွင် တွေ့ရတတ်သည့် "Obesity Paradox" (အဝလွန်ခြင်းဆိုင်ရာ ဝိရောဓိ) နှင့်လည်း ကိုက်ညီနေသည်။ ဆိုလိုသည်မှာ ဘဝနှောင်းပိုင်းတွင် ကိုယ်အလေးချိန် အနည်းငယ် ပိုများနေခြင်းက အသက်ရှင်သန်နိုင်စွမ်း ပိုကောင်းခြင်းနှင့် ဆက်စပ်နေတတ်သည်။

ထူးခြားသည်မှာ ငါး၊ နို့ထွက်ပစ္စည်း သို့မဟုတ် ကြက်ဥ စားသုံးသူများတွင် အသက် ၁၀၀ ပြည့်နိုင်ခြေ နည်းပါးခြင်းကို မတွေ့ရှိရပါ။ ဤအစားအစာများသည် အရည်အသွေးမြင့် ပရိုတင်း၊ ဗီတာမင် B12၊ ကယ်လ်စီယမ်နှင့် ဗီတာမင် D အပါအဝင် ကြွက်သားနှင့် အရိုးကျန်းမာရေးအတွက် မရှိမဖြစ်လိုအပ်သော အာဟာရများကို ပေးစွမ်းသည်။

ဤအစားအစာများကို စားသုံးသော သက်ကြီးရွယ်အိုများသည် အသားစားသူများနည်းတူ အသက် ၁၀၀ ပြည့်နိုင်ခြေ ရှိသည်။ တိရစ္ဆာန်ထွက် အစားအစာများကို အသင့်အတင့် ထည့်သွင်းစားသုံးခြင်းသည် တင်းကျပ်သော သတ်သတ်လွတ် စားသောက်ခြင်းနှင့် ယှဉ်လျှင် အလွန်အသက်ကြီးသော အရွယ်၌ အာဟာရချို့တဲ့ခြင်းနှင့် ကြွက်သားဆုံးရှုံးခြင်းတို့ကို ကာကွယ်ရာတွင် ကူညီပေးနိုင်ကြောင်း သုတေသီများက အကြံပြုထားသည်။

ကျန်းမာစွာ အိုမင်းခြင်းအတွက် ဤအချက်၏ အဓိပ္ပာယ်

အစားအသောက်ပုံစံ တစ်မျိုးက အခြားတစ်မျိုးထက် နေရာတိုင်းတွင် ပိုကောင်းသည်ဟု ပြောမည့်အစား၊ အဓိက သတင်းစကားမှာ အာဟာရသည် သင့်ဘဝ၏ အဆင့်အလိုက် ပြောင်းလဲသင့်သည် ဟူသောအချက် ဖြစ်သည်။ အသက်ကြီးလာသည်နှင့်အမျှ စွမ်းအင်လိုအပ်ချက် ကျဆင်းလာသော်လည်း အချို့သော အာဟာရ လိုအပ်ချက်များက မြင့်တက်လာသည်။

သက်ကြီးရွယ်အိုများသည် ပရိုတင်း၊ ဗီတာမင် B12၊ ကယ်လ်စီယမ်နှင့် ဗီတာမင် D တို့ကို လုံလောက်စွာ လိုအပ်နေဆဲဖြစ်သည်။ အထူးသဖြင့် ကြွက်သားထုထည်ကို ထိန်းသိမ်းရန်နှင့် မခိုင်မမာဖြစ်ခြင်းကို ကာကွယ်ရန် ဖြစ်သည်။ သက်ကြီးရွယ်အို ဘဝတွင် အာဟာရချို့တဲ့မှုနှင့် ကိုယ်အလေးချိန်ကျခြင်းကို ကာကွယ်ခြင်းသည် ရေရှည် နာတာရှည်ရောဂါ ကာကွယ်ခြင်းထက် ပိုမိုအရေးကြီးလာလေ့ ရှိသည်။

အသီးအရွက်အခြေပြု အစားအသောက်များသည် ကျန်းမာရေးအတွက် ကောင်းမွန်သော ရွေးချယ်မှုများ ဖြစ်နေဆဲပါ။ သို့သော် အထူးသဖြင့် ဘဝနှောင်းပိုင်းတွင် အာဟာရလုံလောက်မှု ရှိစေရန် သေချာစွာ စီစဉ်ခြင်းနှင့် အချို့ကိစ္စများတွင် ဖြည့်စွက်အာဟာရ (Supplementation) များ မှီဝဲခြင်းတို့ လိုအပ်နိုင်ပါသည်။

အနှစ်ချုပ်ရလျှင် အသက် ၉၀ အရွယ် အာဟာရ လိုအပ်ချက်သည် အသက် ၅၀ အရွယ် လိုအပ်ချက်နှင့် လုံးဝ ကွာခြားနိုင်ပြီး အစားအသောက် အကြံဉာဏ်များသည်လည်း ထိုပြောင်းလဲမှုများကို ထင်ဟပ်နေသင့်သည်။ ယခု သင့်အတွက် အဆင်ပြေနေသော အရာသည် အသက်ကြီးလာချိန်တွင် ပြုပြင်ပြောင်းလဲရန် လိုအပ်နိုင်ပြီး ၎င်းသည် လုံးဝ ပုံမှန်ကိစ္စသာ ဖြစ်ပါသည်။

ရေးသားသူ - Chloe Casey, Bournemouth University

ရက်စွဲ - ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၂၃ ရက်

(Theconversation တွင်ဖော်ပြထားသော ဆောင်းပါးအား ဘာသာပြန် ပေးထားခြင်းဖြစ်ပါသည်။)